ARSENAALSTRAAT
Type: gemeenteweg
Ligging: wijk Centrum
Coördinaten:
📍 Bekijk locatie op OpenStreetMap
Toponymie
Oorsprong en betekenis: Instituut voor de Nederlandse taal. Znw. Onz., mv. arsenalen. Een woord dat in het Mnl. nog niet is aangewezen, en dat bij KIL. [1599] vermeld wordt als ”arcinael, navalia, locus in quo naves stant vel fiunt. Ontleend aan fr. Arsenal, dat ontleend is aan it. arsenale. Daarnaast hebben in Zuid-Europa allerlei andere vormen bestaan: arsena (in het Fr. Ook arsenac), mlat. Arsenatus (JAL, Gloss. Naut. 184); maar tevens darsenale, darsena, sp. Tarzana, tarazane; en ook it. adarsena, adarsenale, sp. Atarazana (zie bij JAL nog andere vormen). Arsenale is met Romaanschen uitgang afgeleid van arsena, dat eene verminking is van arab. As-sinâ’a, eigenlijk; het maken, de constructie. Darsena is ontstaan uit dâr-sinâ’a, huis waar iets gemaakt wordt, en in sp. Atarazana vindt men dienzelfden vorm, voorafgegaan door het lidwoord, arab. Al. Deze verklaring der verschillende vormen is deels van DEFRÉMERY, deels van DEVIC (zie LITTRÉ, Supplém.); daarentegen moet volgens DOZY (Oosterl. 16, Gloss. 205) alleen dâr-as-sinâ’a als grondvorm worden beschouwd, zoodat darsena de oudste vorm is, die dan door eene of andere oorzaak de d moet verloren hebben. Men heeft sp. Atarazana willen verklaren uit een vorm tarskhâna, maar DOZY heeft betoogd, dat deze vorm, die alleen in Egypte voorkomt, niets is dan een verbastering van it. darsena. Vroeger dacht men dat arsenaal ontstaan was uit arx navalis.
Huidige naam: Arsenaalstraat
Verbindt de Spiegelstraat met de Kolveniersstraat.
Oude benaming: Mierenneststraat
Historiek
Oorsprong:Verschillende eerdere bestemmingen:
Bronnen
- Stedenatlas - Jacob van Deventer (1560)
- Kaartbladen opgemaakt door koninklijk ingenieur Villaret (Institut National de l’Information Géographique et Forestière, Saint-Mandé (France) - historisch-topografische kaart van het gebied tussen Gent-Doornik en Maastricht-Luik - 1745-1748)
- Kabinetskaart door J. J. F. graaf de Ferraris (Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik" - 1772)
- Inventaris van de primitieve plannen van het kadaster Sectie , ''. (1830-1834)
- P.C. Popp' Plan parcellaire de la ville de Vilvorde’ (geen datum – periode 1842-1879)
- Topografische kaart Ministerie van Openbare Werken en Wederopbouw (1950-1970)
- Topografische kaart — 1873
- Archief stad Vilvoorde — Rooilijnplan
- Calderon, A. — Historiek der straten van Vilvoorde (1993)
- Jammart — Vilvoorde in beeld in 1955
- Onroerend erfgoed - Bron: KENNES H. met medewerking van STEYAERT R. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Vlaams-Brabant, Gemeente Vilvoorde, Deelgemeenten Vilvoorde en Peutie, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen VLB1, onuitgegeven werkdocumenten.
- Luchtfoto's
- Postkaarten - Zichtkaarten
- Foto's
Deze heel oude .../... naar Engeland.
Gelegen op de hoek met de Arsenaalstraat. "Portaelsschool", gewezen stokerij E. Portaels die circa 1860 omgebouwd werd als onderkomen voor de gemengde gemeenteschool en geopend werd in 1861. Naar het einde van de jaren 1870 waren al bijkomende klassen noodzakelijk; de nieuwe, heden nog bewaarde vleugel werd op het kadaster geregistreerd in 1880. In dezelfde periode werd ook de speelplaats geplaveid.
Heden grondig gerenoveerd schoolcomplex met min of meer bewaarde klassenvleugel parallel aan de Arsenaalstraat, op het kadaster ingetekend in 1880; oorspronkelijk zeventien traveeën en één bouwlaag, naderhand verhoogd tot twee bouwlagen, zie bouwnaad, onder pannen zadeldak. Bakstenen lijstgevel gemarkeerd door rechthoekige spaarvelden met steekboogvensters, op de begane grond onder bakstenen druiplijst met arduinen sluitsteen; aflijnende houten kroonlijst. Beschilderde gevel aan binnenplaatszijde met aangepaste muuropeningen; later aangebouwde vleugels.
Op de binnenplaats staat ook het oorspronkelijk als fontein uitgewerkte monument voor kunstschilder Jan Portaels (1818-1895) dat in 1897 werd ingehuldigd op het Stationplein; bij de heraanleg van dit plein in 1988 werd het monument overgebracht naar de huidige plaats, gedeeltelijk heropgebouwd en opnieuw ingehuldigd op 6 mei 1988. Het bronzen beeld van een schilderende vrouwenfiguur werd vervaardigd door Em. Namur, directeur van de Nijverheidsschool, zie ook de inscriptie, in samenwerking met stadsarchitect Jean Hauwaert. Het beeld staat op een hoge arduinen sokkel, voorzien van een bronzen reliëfplaat met de voorstelling van Jan Portaels, aan weerszijden geflankeerd door waterspuwers in de vorm van een vis, als overblijfsel van de vroegere fontein; het onderste gedeelte van het monument werd niet heropgebouwd en ligt deels in brokstukken elders op de binnenplaats.
Vroegere dienstencentrum.