DATABANK VILVOGRAPHIA

STRATEN – PLEINEN – PLAATSEN

FAUBOURG

Ligging: wijk

Gelegen tussen de spoorweg-Woluwelaan-gemeentegrens Machelen-spoorweg
We zouden de wijk verder kunnen opdelen in een deel Achter Mima (tussen de grens met de gemeente Machelen en de Leuvensesteenweg), de Bloemenwijk (Hazeweide) en een deel van Schoewever.

Ingevolge besluit van het College van Burgemeester en Schepenen van de stad Vilvoorde op 15/10/2001 en bekrachtigd door de gemeenteraad behoren volgende straten administratief tot de vroegere deelgemeente Peutie: Opsomming straten : Anemonenstraat; Anjersstraat; Astersstraat; Azaleastraat; Begoniastraat; Bloemenplein; Chrysantenstraat; Crocussenstraat; Dahliastraat; de Bavaylei; Fresiastraat; G.Levisstraat; Geraniumstraat; Hazeweide; Hertzstraat (Armand); Hortensiastraat; Houtemsesteenweg van de Bavaylei tot Woluwelaan; Hoveniersstraat; Klein Steenstraat; Leuvensesteenweg van spoorwegbrug tot Woluwelaan; Luchthavenlaan; Meiklokjesstraat; Mimastraat; Olieslagerslaan (Jan); Perckveldstraat; Perksestraat; Pioenenstraat; Rozenstraat; Seringenstraat; Steevoortstraat; Tulpenstraat; Viooltjesstraat; Wautersplein (Jozef); Windmolenstraat; Wipstraat; Zavelstraat; Schoewever van de Bavaylei tot aan Woluwelaan

Ondertussen (tot en met 2025) zijn er een aantal straten (straatnamen) bijgekomen: Lavendelveld, Leliestraat, Monnetlaan (Jean), Stevinstraat (Simon), Van Thuringenhof (Sofia), Voldersstraat

Coördinaten:

Lambert 72
155 175,76 m
179 644,93 m
Lambert 2008
655 174,25 m
679 645,88 m
WGS84 DMS
50°55'37,52" NB
4°26'32,54" OL
WGS84 graden
50,92709°
4,442372°
Web Mercator
494 522,55 m
6 608 406,92 m

📍 Bekijk locatie op OpenStreetMap

Toponymie

Faubourg is Frans voor buitenwijk. De naam is afkomstig van ‘fors le bourg’, dat buiten de stad betekent. Het gaat om wijken die vroeger net buiten de stadsmuren, voor de stadspoorten lagen. Tegenwoordig zijn deze wijken meestal deel van de groeiende stadscentra geworden.

Historiek

Faubourg ferraris
Kaart van Ferraris (1772)
Faubourg topo
Topografische kaart 1895
De wijk is gelegen ten oosten van het centrum, buiten de voormalige Leuvensepoort, één van de vier middeleeuwse stadspoorten. Thans door de spoorlijn Brussel-Antwerpen gescheiden van het centrum. De wijk ontwikkelde zich vanaf het einde van de negentiende eeuw onder invloed van de toenemende industrialisatie en wordt vooral gekarakteriseerd door arbeiderswoningen, zoals in de Zavelstraat met woningen uit het interbellum, waarvan de muuropeningen thans veelal zijn aangepast en de homogeen bebouwde Steevoortstraat. Het noordwestelijke gedeelte van de woonkern wordt ingenomen door een sociale woonwijk uit het interbellum. Het oostelijke gedeelte bestaat uit een woonuitbreiding, waarvoor de verkaveling gebeurde in het begin van de jaren 1960, het zogenaamde Bloemenplein en omgeving, ook gekend onder Sint-Antonius of Moudexi.
De toekenning van de straatnamen in de bloemenwijk werd door de gemeenteraad bekrachtigd op 18 januari 1964.
De bloemenwijk paalt aan een sociale woonwijk daterend uit het begin van de jaren 1920 die zich verder uitstrekt in noordelijke richting langs de Perksestraat en Hoveniersstraat, samen met de Tulpenstraat, Seringenstraat, Viooltjesstraat, Chrysantenstraat, Rozenstraat en Wautersplein (Jozef).
De bloemennamen werden verder gezet in de nieuwe verkaveling: Anemonenstraat, Anjerstraat, Asterstraat, Azaleastraat, Begionastraat, Bloemenplein, Chrysantenstraat, Crocussenstraat, Dahliastraat Geraniumstraat, Meiklokjesstraat, Pioenenstraat). Later nog aangevuld met Leliestraat, Lavendelveld en Fresiaweg. Buitenbeentje is de Perckveldstraat. Merk op dat een aantal namen in het enkelvoud ofwel in het meervoud zijn. (n.v.d.r.: de officiële straatnaam van de Anjerstraat en de Asterstraat is enkelvoud. In een aantal documenten (o.a. het gemeenteraadsbesluit houdende de indeling van de wijken) wordt de straatnaam echter in het meervoud aangegeven. Op de straatnaamborden staat de naam in het enkelvoud aangegeven).
Faubourg luchtfoto
Deel van de Bloemenwijk (c) M. De Wolf

Tussen beide delen (ontwikkeling 1920 en verkaveling 1965) bevindt zich het buurtpark Hazeweide. Dit is de plaats waar vroeger het ‘Perck Bosch’ zich bevond. De contouren zijn nog duidelijk te zien op volgende kaarten (begrensd door de tuinen van de woningen aan de Anemonenstraat, Asterstraat, Azaleastraat en Crocussenstraat).
Faubourg Popp
Kaart van P.C. Popp met de verschillende plaatsnamen
De wijk wordt (werd) gekenmerkt door de inplanting van twee belangrijke sites die historisch van belang zijn namelijk het vroegere begijnhof en de Troost langs de Leuvensesteenweg, en heden de Tuinbouwschool langsheen de de Bavaylei (Laurent) (vroeger Veldsleutelstraat). Langsheen de Perksestraat 125 ontwikkelde zich een stedelijke school (nr.6) Niet elke school kwam zo maar niet dadelijk aan de beurt. H. Liedts, de hoofdonderwijzer van de school in de Perksestraat, ondervond dit aan den lijve. Wel was er in augustus 1920 besloten er een zelfstandige instelling van te maken, maar hoe de leerlingen waren ondergebracht in de «loods» horen we van H. Liedts in 1921: «Aangezien het gebouw laag is, kan de verluchting slechts op onvoldoende manier geschieden; veel vensters kunnen niet meer open, daar de plaat gezonken is waarop het dak rust. In den Zomer is het er dikwijls heet, in den Winter soms zeer koud, aangezien de wind fluit door reten en openingen. Wanneer het regent staan dikwijls de klassen onder water. Het is onmogelijk de voegen in het dak dicht te maken». Volledigheidshalve dient hier niettemin opgemerkt dat reeds op 17 maart 1919 naar aanleiding van «la création d'une école de garçons et d'une école des filles rue de Perck» er besloten werd plannen en bestek op te stellen. Contacten werden bovendien gelegd met de eigenaars (Deroover en Degraef) van de uitgekozen terreinen en van 2 bewoonde huizen: hiervoor werd een bedrag van 300.000 F. voorzien. Dit nam niet weg dat de aanpak van de nieuwbouw achterwege bleef. Tot in 1925 bleef het bij het opkalefateren van de muren en van het dak. En wanneer men er dan toch aan begon werden de werken vertraagd door moeilijkheden met de ondernemers. Zo de discussie of men «gemechaniseerde steenen van Boom of van de Kempen » zou gebruiken. Pas op 5 september 1927 werden de nieuwe lokalen bezet en de fameuze «loods» gans gewit en hervormd in feestzaal (bron: Vilvoordse scholen - vroeger en nu - A.L.E. Verheyden - 1974).(de huidige gebouwen werden kadastraal gemuteerd in 1932).
De vrije basisschool (Perksestraat 101) dateert van de periode 1900-1915

Faubourg begeijnhof
Inplanting van het vroegere begijnhof langs de Leuvensesteenweg
Faubourg begijnhof
De Tuinbouwschool
Faubourg school 6
Stedelijke school nr. n6 (De Kastanjelaar)
Ter hoogte van de huidige stedelijke school werden tijdens en na de eerste wereldoorlog barakken opgetrokken voor het verlenen van onderdak voor de vluchtelingen, waarvan een groot deel afkomstig uit de grensstad Menen (West-Vlaanderen). Merk op de kaart de ontworpen straten van de sociale woonwijk.
Faubourg barakken
Inplanting van barakken langs de Perksestraat
Tevens kende de industrie er een grote bloei (einde 19de en de 20ste eeuw). Zie naar de lijst bij de afzonderlijke straten.

Bronnen

  • J. Verbesselt — ‘Het parochiewezen in Brabant (tot het einde van de 13de eeuw)’ (1972)

  • J. Nauwelaers — ‘Histoire de la ville de Vilvorde'

  • Onroerend erfgoed

  • Een deel van de wijk omvat het oudste gedeelte van een sociale woonwijk uit het begin van de jaren 1920 die zich verder uitstrekt in noordelijke richting langs de Hoveniersstraat en dan verder in oostelijke richting langs de zogenaamde Bloemenstraten.
    Kaderend in de woningnood na de Eerste Wereldoorlog werd op 11 oktober 1919 een wet afgekondigd waardoor de "Nationale Maatschappij voor Goedkope Woningen en Woonvertrekken" werd gesticht, naderhand uitgegroeid tot de "Nationale Maatschappij voor de Huisvesting". In Vilvoorde werd op 11 september 1920 overgegaan tot de oprichting van de "S.A. Le Foyer Vilvordien", waaraan later de Nederlandstalige vennootschapsnaam "De Vilvoordse Haard" werd toegevoegd. Naderhand groeide deze maatschappij uit tot de "Inter-Vilvoordse Maatschappij voor Huisvesting". Opmerkelijk in Vilvoorde was de deelname van talrijke daar gevestigde bedrijven die door hun medewerking aan de oplossing van het huisvestingsprobleem hun bekommernis voor hun arbeiders lieten blijken. De eerste gronden die in opdracht van de toenmalige huisvestingsmaatschappij werden aangekocht, lagen in de Sint-Antoniuswijk, meer bepaald in de Perksestraat en de Hoveniersstraat. Het ontwerp wordt toegeschreven aan de Brusselse bouwkundige Adolphe Puissant. De eerste huizen, meer bepaald deze aan de Perksestraat en de Hoveniersstraat en een aantal aan de Seringenstraat en de Viooltjesstraat werden reeds op het kadaster ingetekend in 1921. De wijk vertoont een planmatige aanleg met als convergentiepunt het Jozef Wautersplein, een deels beboomd graspleintje waar thans een element uit het straatmuseum staat opgesteld, meer bepaald een mengketel voor tomaten van 1932, zie het plaatselijke infobord. Ten zuiden ervan liggen een dienstencentrum, een school en de wijkkerk (Hoveniersstraat nummer 58) met bijhorende pastorie (Hoveniersstraat nummer 48). De woningen, diverse varianten van gekoppelde eengezinswoningen met voortuintjes, zijn opgetrokken uit baksteen en tellen twee à drie traveeën en twee bouwlagen onder gevarieerde, meestal gecombineerde pannen bedaking. De oudste huizen, gelegen aan de Perksestraat en de Hoveniersstraat vertonen neotraditionele reminiscenties; de andere vertonen kenmerken van vereenvoudigd regionalisme. Meerdere woningen werden al gerenoveerd naar ontwerp van de architectuurstudio De Wachter; de vernieuwing van een aantal andere was aan de gang op het moment van de inventarisatie (zomer 2002); de nieuwe woningen verwijzen met uitzondering van hun kleinschaligheid, nagenoeg niet meer naar de vroegere toestand, slechts een aantal muurfragmenten en de noklijnhoogte bleven bewaard.
    Kadaster Vlaams-Brabant, mutatieschetsen Vilvoorde 1921/12.
    EGELS P. 1997: Open Monumentendag Vilvoorde 14 september 1997, brochure, 49-50.
    S.N. s.d.: [Vijftig jaar Vilvoordse Haard], Brochure uitgegeven naar aanleiding van de vijftigste verjaardag, s.l.

  • Orthofotoplannen 1969-1979
  • Abeelstraat luchtfoto
    +/- 1975 (bron historical)
  • Post- of zichtkaarten / luchtfoto's
  • Faubourg foto
    Hoveniersstraat (kerk)
    Faubourg foto
    Houtemsesteenweg nu de Bavaylei (Laurent)

    ← Terug naar databank