DATABANK VILVOGRAPHIA

STRATEN – PLEINEN – PLAATSEN

WAUTERSPLEIN (JOZEF)

Type: gemeenteweg
Ligging: wijk Faubourg

Centraal gelegen plein opgericht in het oudste gedeelte van de sociale woonwijk uit het begin van de jaren 1920 die zich verder uitstrekt in noordelijke richting langs de Hoveniersstraat en dan verder in oostelijke richting langs de verschillende Bloemenstraten, evenaals gedeeltelijk in de Perksestraat.

Coördinaten:

Lambert 72
155 109,32 m
179 958,28 m
Lambert 2008
655 107,89 m
679 959,37 m
WGS84 DMS
50°55'47,67" NB
4°26'29,16" OL
WGS84 graden
50,929909°
4,441433°
Web Mercator
494 418,01 m
6 608 904,76 m

📍 Bekijk locatie op OpenStreetMap

Toponymie

Huidige naam: Wautersplein (Jozef)
Vroegere naam: Sint-Antoniusplein

Toekenning naam: gemeenteraad 18 januari 1964.
deel van een sociale woonwijk uit het begin van de jaren 1920 die zich verder uitstrekt in noordelijke richting langs de Perksestraat en Hoveniersstraat (Tulpenstraat, Seringenstraat, Viooltjesstraat, Chrysantenstraat, Rozenstraat) aansluitend op dit centraal plein, oorspronkelijk Sint-Antoniusplein genoemd, doch op 04/11/1946 gewijzigd in Jozef Wautersplein.

Charles Henri Joseph Wauters
(Roost-Krenwik, 8 november 1875 – Ukkel, 30 juni 1929) was een Belgisch professor, journalist en socialistisch politicus. Als minister bewerkstelligde hij verschillende sociale hervormingen, waaronder de invoering van de loonindexering (1920) en de uitbreiding van het ouderdomspensioen (1920) en de achturendag (1921).

straat topo
Charles Hendri Joseph Wauters
Levensloop
Wauters was de oudste van tien kinderen. Zijn vader was landbouwer, zaadhandelaar en beenhouwer. Hij was een briljant leerling en ging zich al snel interesseren voor de levensomstandigheden van de arbeidersklasse. Aangetrokken door het Charter van Quaregnon, werkte hij samen met Émile Vandervelde en andere socialisten. Hij richtte in 1895 het eerste ziekenfonds voor arbeiders op. In 1898 stond hij aan de basis van een vakbond voor straatleggers en een verbruikscoöperatie La Justice.
Ondertussen doctoreerde Wauters aan de Universiteit van Luik in natuur- en scheikundige wetenschappen. Hij verdedigde zijn proefschrift in 1901 en werd professor aan de École de Tannerie van de universiteit. Hij leidde de laboratoria waar onderzoek werd gedaan naar leerlooien. Daarnaast stichtte hij rond 1905 een eerste anti-tering-dispensarium in Haspengouw en werkte hij rond de preventie van kindersterfte. Hij zetelde voor de Belgische Werkliedenpartij in de gemeenteraad van Borgworm en was ook vrijmetselaar.
In 1908 kwam Wauters voor de socialisten in het parlement. Hij had op de lijst gestaan voor het arrondissement Hoei-Borgworm en volgde in de Kamer van volksvertegenwoordigers Pascal Braconier op, die vertrok naar de Senaat. Met zijn 33 jaar was Wauters het jongste Kamerlid. In 1910 werd hij directeur van het socialistisch dagblad Le Peuple en stopte hij zijn academische loopbaan. Hij zetelde in de Kamer tot 1912 en – na opnieuw te zijn verkozen in 1914 – onafgebroken tot 1929.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog zat Wauters in de landbouwsectie en de werklozenwerking van het Nationaal Hulp- en Voedingskomiteit. Hij protesteerde bij de Duitsers tegen de arbeidsdeportaties. Voorts was hij de afgevaardigde van de BWP bij de regering in Le Havre. Hij weigerde mee te gaan in de revolutie die een Duitse soldatenraad op 10 november 1918 in Brussel wilde ontketenen. Wauters was die dag aanwezig in het Volkshuis en heeft volgens sommige bronnen langdurig gespeecht om de vakbonden te weerhouden van deelname.[1] Zoals de rest van de partijleiding wilde hij geen socialistische republiek, zeker niet op initiatief van de Duitsers. Hij nam vrede met het aanblijven van koning Albert I voor zover die het algemeen enkelvoudig stemrecht zou realiseren (de zogenaamde Coup van Loppem). Tijdens de oorlog voerde Wauters ook spionage-activiteiten uit voor het Belgische en het Noord-Franse leger. Hiervoor werd hij in 1919 in Frankrijk benoemd tot Officier in het Legioen van Eer.
Met Vandervelde en Anseele vormde Wauters het socialistische contingent dat toetrad tot de regering van nationale eenheid die na de oorlog aan zet kwam. Als minister van Nijverheid, Arbeid en Ravitaillering initieerde hij onder meer een aantal wetten die vrouwen- en kinderarbeid aan banden legden. Hij zorgde voor de heroprichting van de werkloosheidsfondsen en verhoogde de subsidie tot twee derden van de geïnde bijdragen. Zijn Index der Kleinhandelsprijzen lag aan de basis van de automatische loonindexering in België.[2] Het legaliseren van staking is een andere hervorming die aan hem wordt toegeschreven (afschaffing van artikel 310 van het Strafwetboek). Als verantwoordelijke voor het bevoorradingsbeleid voerde Wauters de maatregelen tegen woekerprijzen uit, wat hem kop van jut maakte bij de middenstanders.[3] Hij was een enthousiast voorstander van tuinwijken en legde onder meer de eerste steen van Het Rad in Anderlecht. Misschien zijn belangrijkste verwezenlijkingen waren de wetten op het ouderdomspensioen (1920) en de veralgemening van de achturige werkdag die op 14 juni 1921 gestemd werd, en waarvoor hij door koning Albert I werd gelukgewenst.
Van 1921 tot 1925 verdwenen de socialisten uit de regering. Toen ze terugkeerden in de Regering-Poullet-Vandervelde, werd Wauters minister van Nijverheid, Arbeid en Sociale Voorzorg. In 1927 belandde hij weer in de oppositie. Hij overleed twee jaar later in zijn woning in Ukkel. Als directeur van Le Peuple werd hij opgevolgd door zijn broer Arthur.

Kredietmaatschappij
De Vilvoordse kredietmaatschappij Joseph Wauters n.v. werd in 1930 gesticht door leden van de lokale socialistische partij. Het doel was goedkope leningen te verstrekken voor de minder begoeden. De zetel was gevestigd op de Grote Markt nummer 10 (het vroegere gebouw van de A.S.L.K. (BNP Paribas Fortis), later gevestigd langsheen de Van Akenstraat 11 te Grimbergen (bijzetel Mechelsestraat 8 Vilvoorde) in liquidatie sedert 26/11/2012.
straat topo
Uittreksel Belgisch Staatsblad 1930

Bronnen

  • Figuratieve kaart C. Everaert (1757)
  • straat - kameren
    “Carte figuratief van ‘t pachthof ende goederen ghelegen onder Vilvoorden, Peutij, & competerende aen den heere G.G. De Man heere ven Brachene”. Plattegrond van een hoeve met gronden onder Vilvoorde, Peutie, Grimbergen en Machelen. Carolus Everaert, beëdigd landmeter in de Raad van Brabant, gevestigd te Brussel, 1757.
  • P.C. Popp' Plan parcellaire de la ville de Vilvorde’ (geen datum – periode 1842-1879)
  • straat - popp
    kadastraal plan P.C. Popp
    straat - popp
    kadastraal plan P.C. Popp samengevoegd met hedendaags geografisch plan
  • Topografische kaart — 1939
  • straat topo
    Topografische kaart - 1939
  • Luchtfoto's
  • straat - lucht
    Luchtfoto (2007)

← Terug naar databank